Obsesif Kompulsif Bozukluk Nedir? Son zamanlarda televizyon dizileriyle oldukça ilgi çeken psikolojik rahatsızlıklardan biri obsesif kompulsif bozukluktur.
Halk arasında obsesif veya OKB olarak bilinmekte olan bu hastalık nedir, tedavisi var mıdır? vb. soruların cevabına bu yazı okuyarak ulaşabilirsiniz.
Psikiyatrik hastalıkların tanılanmasında kullanılan DSM -5 el kitabı OKB ve ilişkili bozukluklar kategorisinde, önemli derecede kişiye sıkıntı yaratan veya kişinin günlük hayatında işlevselliğinin bozulması ile ilişkili tekrarlı düşünce ya da davranış örüntülerine sahip bozukluklar yer almaktadır.
Bu bozuklukta kişinin hayatını, meslek yaşamını veya sosyal hayatını önemli derecede işlevselliğini bozan obsesyonlar ve kompulsif davranış örüntüler yer almaktadır.
Obsesyonlar; kişinin kontrolü dışında, tekrarlayıcı, kalıcı ve istenmeyen düşünce ve dürtülerdir.
Bu düşünceler günlük hayatı engelleyeceği gibi kişilerde yüksek kaygı ve sıkıntı yaratacak kadar etkilidir.
Obsesyonlara yani düşünce örüntülerine birçok örnek verilebilir.
Evdeki gaz düğmelerinin açık kaldığıyla ilgili sürekli kaygılanma v, endişelenme veya ellerin tekrar tekrar yıkanmasına rağmen hala temiz olmadığı düşüncesi bu örnekler arasındadır.
Kompulsif ise kişinin kendini yapmada zorunlu hissettiği, yapmaktan kendini alıkoyamadığı davranışlardır.
Kişinin ellerini temizlenmediği düşüncesiyle sürekli yıkaması ya da kapıyı kilitleyip kilitlemediğini defalarca kontrol etmesi birer kompulsif örneğidir.
Genelde kompulsif örüntüler obsesyonlara karşılık gelişir.
Yani verilen örneklerden yola çıkarak; ellerin bir türlü temizlenmediği fikri elleri sürekli yıkama davranışı doğurmaktadır.
Burada bahsedilen örüntülerin kişinin günlük işlerini aksatması, sık ve zorlayıcı olması önemlidir.
Öyle ki bu kompulsif örüntüler birer ritüel haline gelebilir.
Ne demek istiyoruz; bir OKB hastası ellerini 20 kez, 50 kez yıkaması, evden çıkarken kapının kilidini dönüp tekrar tekrar kontrol etmesinden bahsedilmektedir.
Bu ritüeller çoğu zaman kişinin saatlerini almaktadır.
Obsesyonlar kişilerde yüksek kaygı ve endişe ortaya çıkarır.
Kompulsif davranışlar ise genelde bu kaygıyı, endişeyi azaltmaya çalışır.
Bu hastalıkta ilginç olan kişiler obsesyonlarının mantık dışı olduğunun farkındadır fakat onlardan kurtulabileceklerine inanmamaktadırlar.
OKBgenellikle ergenlikte başlar ve genel nüfusun %2 ile %3’ünün yaşamlarının herhangi bir döneminde etkilemektedir.
Hastalığa ilişkin tedavi yaklaşımlarından davranış terapileri önleme ve maruz bırakma tekniği; kişileri obsesyonlara neden olan uyaranlara maruz bırakıp kompulsiyonların engellenmesine dayalı bir yöntemdir.
Örneğin ellerini bir yere dokunduktan sonra 20 kez yıkayan hastanın ellerini bir yere dokunduktan sonra yıkmasını engellemeyi içerir.
Başka bir tedavi de SSRI antidepresantların kullanımıdır.
Bunlarla birlikte terapilerin ve antidepreantların birlikte kullanımı da oldukça etkili bir yöntemdir.
Kaynaklar Nevid J.S., Rathus S.A. ve Grenee B. (Çev.
Durak Batıgün A. (2020)).
Değişen dünyada anormal psikolojisi.
Palme Yayınevi . 194-199.
Myers D.G. ve Dewall C.N. (Çev.
Durak Batıgün A. (2017)).
Psikoloji.
Palme Yayınevi . 622-624. https://blog.psikologmerkezi.com/obsesif-kompulsif-bozukluk/?gclid=EAIaIQobChMIsL71xa_g7wIVjeF3Ch2j9w4YEAAYAiAAEgL1lvD_BwE https://www.acibadem.com.tr/ilgi-alani/obsesif-kompulsif-bozukluk-okb/